محمد بن عبد الله بن عبيد الله بن محمود

177

تحفه خانى ( فارسى )

و زمان فصد اكتفا كند و فصد مورب آن راست كه بعد از يك روز در روز ديگر باز گردان كند و فصد طول آن‌كس را بايد كرد كه قوت بسيار دارد و اقتصار در تبسيه بيك روز و دو روز نمىكند و مراد بعرض آنست كه نيش زدن به عرق عرق مايل باشد و مراد به طول آنكه پيش بر طول عرق مفصود واقع شود و خواب ما بين التبسيه و فصد مجوز نيست و خطاست و تبسيه كه بازگردانست كسى را مجوز است كه قوت او بيش باشد و مقدار زمان او لحظه است و بهترين تبسيه در بعضى امراض دموى آنست كه بعد از دو يا سه روز واقع شود و از منافع تبسيه آنست كه گفته‌اند كه حفظ قوت است باكمال استفراغ يعنى در تبسيه كمال استفراغ از خون واقع مىشود و بواسطه اهمال و مهلت ضعف ظاهرى نمىشود و خواب پيش از فصد و بعد از فصد كه متقارب با فصد باشد مجوز نيست زيرا كه موجب انكسار در اعضاست و حصول ثقل و گرانى جميع بدن و پيش از فصد بحمام نبايد رفت زيرا كه موجب تحليل و برهم نشستن عروق است و غير اخراج خون مگر آنكه شخص بسيار خون باشد و بقوة و بايد كه شخص بعد از فصد طعام بسيار نخورد و معده را از طعام ممتلى نسازد بلكه بتدريج از قليل بكثير نقل كند و بعد از فصد نيز بحمام نرود رياضت شاقّه اختيار نكند و اگر چنانچه از دست راست شخص خون گرفت و خون بيرون نيامد و يا دست ورم كرد بايد كه از دست ديگر نكشايد و آن‌كس را كه بريدن او اخلاط غالبست فصد موجب ثوران و طغيان خونست و اخلاط ديگر نيز و اصلاح او محتاج بفصد متواتر است و خون سوداوى نيز محتاج بفصد متواتر است ازين جهت است كه اصحاب ماليخوليا فصد بتكرار و مهلت مىفرمايند و بيك دفعه بسيار اخراج نمىكند و وقت اختيار فصد چاشت گاه بعد از تمامى هضم غذا